السيد علي الحسيني الميلاني
68
حديث اقتداء به شيخين در ترازوى نقد (فارسى)
تصوّرات زشتى نسبت به او ايجاد مىشد . صاعد بن احمد ربعى دربارهء او مىگويد : در ميان همهء اندلسىها ، ابن حزم در علوم جامعتر و از معارف سرشارتر بود . با وجود اين ابن حزم در دانش بيان مهارت داشت ، از علم بلاغت بهرهمند بود و به سيره و انساب نيز آشنا بود . حُميدى او را اين گونه وصف مىكند : وى حافظ حديث بود و قدرت استنباط احكام را از كتاب و سنّت داشت . در علوم بسيارى متخصص بود . عامل به علمش بود . در ذكاوت ، سرعت حافظه ، تديّن و كرامت نفس همانند او را نديدم . وى در روايات و حديثشناسى بسيار توانمند بود . تاريخ نويس اندلسى ، ابو مروان بن حِبّان نيز به توصيف او پرداخته و او را اين گونه معرفى مىكند : ابن حزم در حديث ، فقه ، نسب و ادبيات متخصص بود ؛ افزون بر اين كه از انواع دانشهاى قديمى نيز آگاهى داشت . البتّه تخصصهاى او به دور از اشتباه نبود ؛ زيرا با جرأت در پى تمام فنون رفته بود « 1 » . شرح حال ابن حزم در كتابهاى اهل سنّت آمده است « 2 » .
--> ( 1 ) لسان الميزان : 4 / 239 - 241 . ( 2 ) ر . ك وفيات الاعيان : 3 / 13 ، نفح الطيب : 1 / 364 ، العبر فى خبر من غبر : 3 / 239 .